Bilim/Teknik, Doğa, Kültür, Liste, Seyahat, Tefekkür

Toplaşın! Norveç Kutup Kapısı’na Gidiyoruz: Kutup Işıkları :)

İşte geldik! Norveç’teyiz. Burası gerçekten soğuk, üşüyor hatta donuyoruz ancak buna değer değil mi? Çünkü Norveç’te Tromso kentine giderek, Kuzeyin Kapısı’nı çalabiliriz! Evet, Tromso kenti, Kuzey Kutbu’na çok yakın olduğu için, buraya ‘Kuzey Kapısı’ ismi veriliyormuş. İşte konumu gereği bu kentten, Kuzey Işıkları seyredilebiliyor…

İnşaAllah, bir gün oraya gerçekten gitmek ve Rabbimizin bahşettiği bu güzelliği izleyerek, tefekküre dalmak, bizlere de nasip olur! 🙂

Şimdi gelin, 4 maddede Kuzey Işıkları’na bir göz atalım.

1. Kuzey Işıkları Nedir?

Kuzey Işıkları keşfedildiğinden bu yana, insanoğlunu heyecanlandıran ve meraklandıran bir doğa olayıdır. Daha önceki zamanlarda ışıklar hakkında çeşitli efsaneler de dilden dile dolaşmıştır. Bilimsel açıklamasına baktığımızda ise Kutup Işıkları bir diğer adıyla Kutup Aurorası, Kutup bölgelerinde gökyüzünde beliren, yeryüzünün manyetik alanıyla, Güneşten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu meydana gelen ışıklardır. 

Daha detaylı açıklamak gerekirse, Kutup Işıklarının oluşumu Güneş ile başlamaktadır. Güneşte devamlı surette oluşan elektrik yüklü küçük parçacıklar bulunmaktadır. Güneşin sıcaklığıyla çok hızlı hareket eden bu parçacıkların elektronları ve çekirdekleri bir arada duramaz ve birbirlerine çarparlar. Bu çarpışma sonrasında da serbest bir hale geçerler. İşte bu küçük parçacıklar, Güneş Rüzgarları’nı oluşturur ve Dünya’ya doğru ilerler. Dünya’ya ilerlemesinin sebebi ise, Dünya’nın çekirdeğinin dev bir mıknatıs gibi olmasıdır. Bu durum Dünya çevresinde manyetik bir alan meydana getirmektedir. Dolayısıyla bu alan, Aurora oluşumunu da kolaylaştırmaktadır. Güneşten kopup gelen bu parçacıklar, Dünya’nın en dış katmanındaki iyonosfer katmanındaki atomlarla çarpışır. İşte bu noktada, Kutup Işıkları meydana gelmektedir. Bu ışıkların rengi ise, atomların rengine ve türüne göre değişiklik göstermektedir.

2. Dans Eden Renkli Işıklar!

Bu parlak ve dans eden ışıklar, birçok renkte olabilmektedir. Soluk yeşil ve pembe en yaygın görülen renklerdir. Kırmızı, sarı, yeşil, mavi ve menekşe tonları da bildirilmiştir. Kutup Işıkları, yaylar, dalgalanan perdeler, dağınık ışık bulutları ya da ürkütücü bir parıltıyla aydınlanan ışınlar gibi farklı biçimlerde görünebilmektedir. Ayrıca Kutup Işıkları’nın görülmesi için, gökyüzünün bulutsuz olması ilk koşul. Yoksa kutup ışıkları oluşsa bile görülemiyor. Dahası, bilim adamları çoğu durumda Kuzey ve Güney Işıkları’nın benzer şekil ve renklerle aynı anda ortaya çıkan ayna benzeri görüntüler olduğunu bildirmişlerdir.

3. Nereden İzleyelim?

Kuzey Işıkları’nı izlemek için en iyi yerler, (Kuzey Amerika’da) Kanada’nın kuzeybatı kısımlarında, özellikle Yukon, Nunavut, Kuzeybatı Toprakları ve Alaska’dır. Grönland ve İzlanda’nın güney ucunda, Norveç’in kuzey kıyısında ve Sibirya’nın kuzeyindeki, kıyı sularında da Aurora Işıkları görülebilmektedir. Elbette bu ışıkların rahatlıkla izlenebilmesi için, etrafta suni ışıkların bulunmaması gerekmektedir. Hiç fark ettiniz mi, şehirde yaşarken gökyüzündeki yıldızları göremeyiz ama kırsal bir bölgede, mesela bir köyde ışıklar daha az olduğu için yıldızların hepsini rahatlıkla görebiliriz. Tıpkı bu durum gibi, Kuzey Işıkları’nı da görebilmek, ışık kirliliğinden uzak bir bölgede mümkün olacaktır.

4. İzlemek için En İyi Vakit...

Araştırmacılar, ışık aktivitesinin 11 yılda bir daha da yoğun olduğunu keşfetmişlerdir. Bir önceki en yoğun dönem ise, 2013 yılıydı. Dolayısıyla bir döngü söz konusu. Kuzey’de özellikle kış ayı, ışıkları görmek için iyi bir mevsimdir. Uzun süreli karanlık ve gece sağlanan net görüş, iyi birer fırsat niteliğindedir. En iyi vakit ise, açık bir gece vakti, yerel gece yarısı saatleridir.

Kaynaklar

http://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/gokyuzundeki-ates-kutup-isiklari
http://www.northernlightscentre.ca/northernlights.html
http://www.northernlightscentre.ca/northernlights.html
| Bilim ve Teknik Dergisi, Mayıs, 2013

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır.

Bu HTML etiketlerini ve özniteliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>