Kültür, Ramazan

Osmanlıda Uygulanan 9 Ramazan Geleneği

Günümüzde Ramazan ayının birçok geleneği kayboldu. Bunun en iyi kanıtı büyüklerimizden sıkça duyduğumuz ” Nerede o eski Ramazanlar ” sözüdür. Peki Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ramazan aylarında neler yapılırdı? O günleri farklı ve güzel kılan alışkanlıklar nelerdi?

Gelin sizinle birlikte geçmişe gidelim ve Osmanlı döneminin en güzel 9 Ramazan geleneğine göz atalım.

1. Narh Defteri

Osmanlı’da Ramazan-ı şerifin yaklaşmasından dolayı gerek ekmek, gerekse eşya fiyatlarının inip çıkmaması konusunda devlet tarafından sabit fiyatlar belirleniyor ve belgelerde kayda geçiyordu. Bu çıkan fiyat belgelerine narh defteri deniliyordu. Bu fiyat belgelerini mahalle imamlarının bakkallara  iletmeleri emrediliyordu. Bu şekilde Ramazan ayından özellikle gıda maddelerinin fiyatları düşük tutulması ve fakir ailelerinde Ramazanda rahat alış veriş yapması sağlanırdı.

2. Zimem Defteri

Osmanlıda zenginler tanımadıkları bakkal,manav vb. yerlere girerek bir Zimem defteri yani veresiye defteri açmasını isterdi. Ve borçları bulunan kişilerin borçlarını onların yerine öder.Ve “Silin Borçlarını,Allah kabul etsin” der, Çıkar gidermiş. Böylece Borcu silinen kişi borcu ödeyenin kim olduğunu bilmeden,Borcu ödeyende kimin borcunu sildiğini bilmezdi.

3. Kıraathaneler

Osmanlı Kıraathaneleri günümüzdeki kıraathaneler gibi değil daha çok ilim öğrenilen ,hikaye ,şiir okunan Tarih sohbetlerinin yapıldığı bir yer halindeydi.

4. Arife Çiçeği

Osmanlı döneminde bayramlıklarıyla sokakta gezen çocuklara Arife Çiçeği denirdi. Arife çiçeği tanımı Osmanlı’da bayramdan öncesabırsızca bayramlık kıyafetlerini alıp sokakta gezen çocuklar için kullanılan bir tabirdi.

5. Diş Kirası

Osmanlı döneminde zengin köşk veya konaklara davet edilen misafirlerin yanında fakir halk içinde sofralar hazırlanır ve çat kapı gelen misafirler geri çevrilmezdi. Misafirler iftarlarını yapıp gitmeye hazırlandığında konak sahibi tarafından kadife keseler içinde; gümüş tabaklar, kehribar tesbihler , gümüş yüzükler hediye edilirdi. Fakir kişilere ise konak sahibinin cömertliğine göre altın veya gümüş akçeler kadife keseler içinde hediye edilirdi. Diş kirası denilen bu hediyenin amacı, davetlilerin o gece zahmet edip gelerek hane sahibinin sevap kazanmasına vesile olmasıdır.

6. Kahvenin Yanında Su Verilmesi

Kahvenin yanında su verilirdi. Eğer misafir toksa kahveyi alır, açsa suyu alırdı. Ona göre ya yemek sofrası hazırlanır ya da meyve ikram edilirdi.

7. Ramazan Etkinlikleri

Osmanlı döneminde, Ramazan ayında gündüzleri uyunur, akşamları ise hem eğlenilir hemde çalışılırdı.İftar ile Sahur arasında Hacivat-Karagöz,Meddah,Orta oyunu gibi oyunlar izlenirdi.

8. Çocukların Orucu

İlk defa oruç tutacak çocuklara hediyeler verilir ya da çocukların oruçları büyükler tarafından satın alınarak oruca teşvik edilirdi. Tam gün oruç tutamayacak çocuklara öğle vakti oruçları açtırılır ve buna ‘Tekne Orucu’ denirdi.

9. Yaz Tatili Üç Aylarda Olurdu

Cerre çıkmak Ramazan geleneklerinden birisiydi. Osmanlı Devleti’nde medreselerde yaz tatilleri “Üç Aylar” da verilirdi. Bu tatillerde seçilmiş medrese talebeleri hem kendi bilgilerini pekiştirmek, hem de dinî konularda halkı aydınlatmak için İmparatorluğun farklı bölgelerine gönderilirlerdi. Bu gönderme olayına “cerre çıkmak” denirdi.

Medrese öğrencileri için cerre çıkmayı bir noktada bugünkü üniversitelerin staj eğitimleri gibi anlaşılmasında da bir sakınca yoktur.

Kaynaklar

Bu yazıya Suffagâh editörleri tarafından müdahale ve düzenleme yapılmıştır.

Bu İçeriğe Emoji İle Tepki Ver

İlginizi Çekebilecek Diğer İçerikler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır.

Bu HTML etiketlerini ve özniteliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>